Wat vraagt het zorgkantoor vanaf 2027 op het gebied van duurzaamheid?

In de zorg komt de druk om te verduurzamen niet uit de wetgeving maar uit de inkoop. Dat is een wezenlijk ander mechanisme dan in andere sectoren, en het bepaalt wat u wanneer moet kunnen laten zien.

Geen boete maar een contractvoorwaarde

Zorgkantoren en zorgverzekeraars nemen duurzaamheidseisen op in hun zorginkoopbeleid. Dat is privaatrechtelijk. Er is geen inspectie die een boete oplegt en er is geen wet die u overtreedt. Wat er wel gebeurt is dat uw positie bij de contractering en bij de tariefafspraken erdoor wordt geraakt.

Dat maakt het niet vrijblijvend, maar het maakt de taal wel anders. In de documenten van de zorgkantoren staan woorden als "bij voorkeur", "idealiter" en "streven". Wie u vertelt dat er boetes van het zorgkantoor dreigen, heeft de stukken niet gelezen.

De lijn tot 2030

De gefaseerde aanpak zoals die bij meerdere zorgkantoren terugkomt:

Vanaf	Wat er wordt gevraagd
2027	Duurzaamheid aantoonbaar borgen, bij voorkeur met een Milieuthermometer Zorg-certificaat of gelijkwaardig
2028	Voorkeur om alleen in te kopen bij aanbieders die duurzaamheid in de bedrijfsvoering hebben verankerd
2030	Streven om alleen nog zorg in te kopen die voldoet aan de doelen van de Green Deal Duurzame Zorg

De auditkosten voor de certificering worden door de zorgkantoren vergoed. Dat is een detail dat vaak wordt gemist en het haalt een drempel weg.

Voor wie het geldt

De eisen richten zich op intramurale zorgaanbieders vanaf 250 fte: medisch-specialistische zorg, ggz met verblijf, verpleging en verzorging, en gehandicaptenzorg. Kleinere aanbieders vallen er vooralsnog buiten.

250 fte

is de ondergrens waarboven intramurale zorgaanbieders vanaf inkoopjaar 2027 duurzaamheid aantoonbaar moeten borgen

Wat u moet kunnen aanleveren

Binnen de inkoop wordt gevraagd naar de voortgang op de CO2-routekaart, afvalstromen en restafvalreductie, een mobiliteitsplan, medicijnverspilling, herbruikbaar in plaats van wegwerp, plantaardige eiwitten, en duurzaamheid in het jaarverslag.

Voor vastgoed en installaties komt het neer op één ding: kunt u laten zien wat er werkelijk gebeurt in uw gebouwen, en dat het de goede kant op gaat? Een routekaart die op aannames rust is kwetsbaar. Een routekaart met gemeten verbruik per locatie erachter is dat niet.

Let op de CO2-routekaart

Er is geen wettelijke verplichting om een CO2-routekaart te maken. Het Expertisecentrum Verduurzaming Zorg is daar expliciet over. De routekaart is een verplichting binnen de Green Deal, dus voor wie die heeft ondertekend, en hij wordt in de praktijk afgedwongen via de inkoopvoorwaarden en via subsidievoorwaarden zoals DUMAVA.

Dat verschil is niet academisch. Het bepaalt of u een routekaart maakt omdat het moet, of omdat u er iets aan heeft.

Wat er na 2026 verandert

De Green Deal Duurzame Zorg 3.0 loopt eind 2026 af, en het ministerie van VWS trekt zich terug uit de regie. Veldpartijen werken aan een vervolg zonder VWS, maar er is nog geen ondertekende opvolger.

Dat betekent niet dat de druk verdwijnt. Het betekent dat het zwaartepunt nog verder verschuift van het convenant naar de inkoopvoorwaarden. Wie tot nu toe leunde op de Green Deal als kader, moet vanaf 2027 vooral naar het inkoopbeleid van zijn eigen zorgkantoor kijken.

Wat u nu kunt doen

Begin met meten, ook als de certificering nog ver weg lijkt. Een certificaat en een routekaart vragen om gegevens over een periode, en die kunt u niet achteraf maken. Wie in 2027 moet aantonen dat het de goede kant op gaat, heeft cijfers uit 2026 nodig.

Kijk daarnaast of uw grotere locaties onder de GACS-verplichting vallen. Dat is wél harde wetgeving, het geldt al sinds 1 januari 2026, en het vraagt om precies dezelfde meetgegevens.