63 procent voldeed niet aan de energiebesparingsplicht

Er wordt veel geschreven over energieverspilling in gebouwen, meestal op basis van schattingen. Dit cijfer is anders: het komt van de overheid zelf, over de naleving van een wettelijke plicht, en het is hard.

De cijfers

RVO analyseerde de rapportages onder de informatieplicht energiebesparing, met peildatum 1 juli 2023. Van de doelgroep van 86.000 tot 88.000 locaties had 71 tot 73 procent gerapporteerd, dus 62.600 locaties.

14,8%

van de gerapporteerde locaties voldeed volledig aan de energiebesparingsplicht; 63,4 procent voldeed duidelijk niet

Van die gerapporteerde locaties:

Status	Aandeel
Voldoet volledig	14,8%
Onzeker	21,6%
Voldoet duidelijk niet	63,4%

En op maatregelniveau: er waren bijna 1,4 miljoen erkende maatregelen van toepassing. Daarvan was 17,4 procent niet uitgevoerd en 10,6 procent gedeeltelijk.

Wat dit werkelijk betekent

Twee dingen, en het tweede is het belangrijkste.

Ten eerste: dit gaat over maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Het is dus niet zo dat bedrijven zich geld besparende maatregelen niet kúnnen veroorloven. Ze doen ze niet.

Ten tweede: dit zijn de locaties die wel hebben gerapporteerd. Ongeveer een kwart tot dertig procent van de doelgroep rapporteerde helemaal niet. Over die groep is niets bekend, en het is niet aannemelijk dat daar de beste nalevers zitten.

Waarom het niet gebeurt

De verklaring is meestal niet onwil. Uit wat wij in de praktijk zien, spelen drie dingen.

Men weet niet welke maatregelen van toepassing zijn. De Erkende Maatregelenlijst is lang en de vraag of een maatregel bij uw installatie past, vraagt kennis van die installatie.

Men weet niet of een maatregel al is uitgevoerd. Bij een portefeuille met tientallen gebouwen en wisselende installateurs is dat een reële administratieve vraag.

Men kan niet aantonen wat het effect was. Na een maatregel weet men niet of het geholpen heeft, omdat er geen nulmeting was.

Dat derde punt is het meest onderschatte. Zonder meting is elke maatregel een aanname, en dat maakt het lastig om de volgende te verantwoorden.

Waarom het per 2027 urgenter wordt

De volgende rapportagedeadline is 1 december 2027, en de regels worden dan strenger op twee punten.

De terugverdientijd gaat van vijf naar zeven jaar, waardoor de lijst met verplichte maatregelen fors uitbreidt. En de rapportageplicht verschuift naar de gebouweigenaar voor gebouwgebonden maatregelen, wat bij verhuurd vastgoed een nieuwe partij aan de lat zet.

Handhaving ligt bij de omgevingsdiensten, die kunnen afdwingen met een last onder dwangsom. Bij nalevingscijfers als deze is beleidsmatige aandacht een kwestie van tijd.

Wat u nu kunt doen

Begin bij de vraag waar uw energie heen gaat, per gebouw en per installatie. Dat klinkt basaal en het is bij de meeste portefeuilles niet beantwoord, zeker niet waar meerdere gebouwen achter één aansluiting zitten.

Zonder dat inzicht is de Erkende Maatregelenlijst een papieren exercitie. Met dat inzicht wordt hij een werklijst waarvan u het effect kunt aantonen, en dat is precies wat de rapportage van u vraagt.