Met een GACS vervalt uw EPBD-keuringsplicht

Dit is een van de weinige plekken in de regelgeving waar een verplichting een andere verplichting laat vervallen. Toch komt u het zelden tegen, ook niet bij partijen die u de keuring verkopen.

De keuringsplicht

Gebouwen met een verwarmings- of airconditioningsysteem boven 70 kW nominaal vermogen moeten periodiek gekeurd worden. Dat volgt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving en geldt voor alle gebouwen, of het nu een kantoor, een school, een zorglocatie of een hotel is.

Wie de keuring mag uitvoeren verschilt per systeem. Verwarming loopt via een bedrijf met SCIOS-certificatie scope 14. Voor airconditioning bestaat geen SCIOS-scope; daar zijn de diploma's EPBD-A en EPBD-B vereist, ofwel bij één inspecteur, ofwel bij twee die samen keuren. RVO houdt daarvan een register bij.

Een detail dat vaak wordt overgeslagen: gekoppelde ventilatiesystemen moeten meegekeurd worden. Wie alleen de ketel of de koelmachine laat keuren, is niet klaar.

De vrijstelling

Een gebouw met een gebouwautomatiserings- en controlesysteem dat aan de EPBD-eisen voldoet, is vrijgesteld van deze keuringsplicht. Dezelfde vrijstelling geldt bij een energieprestatiecontract.

De redenering erachter is logisch. De keuring bestaat om periodiek vast te stellen of een installatie nog naar behoren presteert. Een systeem dat dat continu doet, maakt een momentopname elke vier of vijf jaar overbodig.

Wat dat concreet betekent

Voor gebouwen boven 290 kW is dit sinds 1 januari 2026 een dubbele reden om de monitoring op orde te brengen. U moet dan toch al een GACS hebben, en met dat systeem vervalt een verplichting die u nu nog periodiek inkoopt.

Voor gebouwen tussen 70 en 290 kW ligt het anders. Daar geldt de keuringsplicht wel en de GACS-plicht nog niet, tot 1 januari 2030. Dat maakt het een afweging: weegt de investering in monitoring op tegen het vervallen van de keuringen plus wat de monitoring zelf oplevert? Dat rekent u het eerlijkst uit over de periode tot 2030, want dan wordt de GACS daar alsnog verplicht.

Let op de voorwaarde

De vrijstelling geldt alleen als het systeem daadwerkelijk aan de eisen voldoet. Een gebouwbeheersysteem dat aanstuurt maar niet registreert en niet signaleert, is geen GACS in de zin van de regelgeving. Wie op die grond de keuring overslaat, staat zwak als de omgevingsdienst langskomt.

Zorg daarom dat u kunt aantonen wat het systeem doet. Bewaarde meetgegevens over een langere periode en een logboek van uitgegane signaleringen zijn daarvoor het beste bewijs, en dat is precies wat een keuringsrapport ook probeert vast te stellen.

Wat er aankomt

Onder de herziene Europese richtlijn verandert de systematiek: één geïntegreerde keuring in plaats van gescheiden verwarming en koeling, met een frequentie van eens per vijf jaar tussen 65 en 290 kW en eens per drie jaar daarboven, en verplichte upload van keuringsrapporten naar EP-Online. De Nederlandse invulling daarvan is nog niet vastgesteld, dus behandel dit als aangekondigd en niet als geldend.