GACS in 2030: waarom de drempel naar 70 kW zakt en wat dat betekent

De GACS-verplichting geldt sinds 1 januari 2026 boven 290 kW. Die drempel is bewust hoog gezet om te beginnen bij de gebouwen waar de meeste energie omgaat. Hij blijft niet zo.

Van 290 naar 70

Per 1 januari 2030 gaat de drempel naar 70 kW. Dat is meer dan een viervoudige verlaging en het verandert de doelgroep fundamenteel.

Om een idee te geven van wat 70 kW is: een middelgroot schoolgebouw, een kantoorpand van een paar duizend vierkante meter, een zorglocatie met enkele tientallen bewoners. Gebouwen dus die nu ruim onder de verplichting blijven en er straks gewoon onder vallen.

Waarom dit gebeurt

De achtergrond is de herziene Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen. Het uitgangspunt daarvan is dat er in bestaande gebouwen veel energie verloren gaat door installaties die niet goed zijn ingeregeld, en dat je dat verlies alleen kunt vinden als je meet. Vandaar de nadruk op registreren en signaleren in plaats van op nieuwe apparatuur.

Waarom 2030 dichterbij is dan het lijkt

Drie redenen om nu al te beginnen, ook als u onder de huidige drempel zit.

Data heeft tijd nodig. Een analyse wordt pas bruikbaar als er een vergelijkingsbasis is. Een jaar aan meetgegevens dekt alle seizoenen af en maakt duidelijk wat normaal is voor dat gebouw. Begint u in 2029, dan heeft u in 2030 cijfers zonder betekenis.

Vervangingsmomenten liggen vast. Ketels, luchtbehandelingskasten en regelkasten worden vervangen wanneer ze aan de beurt zijn, niet wanneer het beleidsmatig uitkomt. Wie weet dat de verplichting eraan komt, kan de meet- en communicatievoorziening meenemen in een vervanging die er toch al aan zat te komen. Dat is aanzienlijk goedkoper dan een aparte ingreep.

Het levert nu al iets op. De verplichting vraagt om precies datgene wat ook zonder verplichting geld bespaart en storingen voorkomt: weten wanneer een installatie slechter gaat draaien. De wet loopt hier achter de praktijk aan, niet andersom.

Wat u nu kunt doen zonder te investeren

Maak een lijst van uw gebouwen met per gebouw het nominaal vermogen van verwarming en koeling, en zet er drie kolommen bij: boven 290 kW, tussen 70 en 290 kW, en daaronder. De eerste groep valt nu al onder de verplichting. De tweede groep is uw 2030-opgave. De derde groep is voorlopig vrij.

Zet in dezelfde lijst wanneer de installatie aan vervanging toe is. Waar die twee dingen samenvallen, een gebouw in de 2030-groep met een vervanging binnen vijf jaar, ligt uw goedkoopste moment.

Wat er nog niet vaststaat

De 70 kW per 2030 is de lijn die uit de Europese richtlijn volgt en die RVO communiceert. De precieze Nederlandse invulling van de eisen die daarbij horen wordt nog uitgewerkt. Ga dus uit van de drempel en de datum, maar reken nog niet af op de details. Wij houden deze pagina bij.