Iedereen verkoopt GACS-compliance, niemand vertelt wat de monteur maandag moet doen

Dit is een observatie over de markt waarin wij zelf zitten, en daarom hoort u te weten dat wij er belang bij hebben. Dat neemt niet weg dat het patroon er is.

Wat we zien gebeuren

Sinds 1 januari 2026 is een gebouwautomatiserings- en controlesysteem verplicht boven 290 kilowatt. Dat heeft de markt in beweging gebracht, en de beweging gaat vrijwel overal dezelfde kant op.

De aanbiedingen die wij tegenkomen vallen uiteen in twee groepen. De eerste groep verkoopt compliance: een quickscan om vast te stellen of u eronder valt, een advies over wat er nodig is, en een systeem dat aan de eisen voldoet. De tweede groep verkoopt energie: batterijen, piekafvlakking, contracten, netcongestie.

Beide zijn nuttig. En beide stoppen op het punt waar het interessant wordt.

Waarom compliance geen resultaat is

Een gebouw dat aan de GACS-eisen voldoet, meet en registreert. Dat is de toestand die de wet vraagt en het is niet hetzelfde als een gebouw dat beter draait.

Laag 4 tot 6

is waar de waarde ontstaat: beoordelen of een afwijking ertoe doet, inschatten hoe het verder gaat, en vertalen naar een handeling. De meeste aanbiedingen stoppen bij laag 2 of 3

De internationale norm voor conditiemonitoring, ISO 13374, kent zes lagen tussen meten en handelen. Data verzamelen is laag één. Verwerken is laag twee. Afwijkingen detecteren is laag drie. Daarna komt beoordelen of het ertoe doet, inschatten hoe het verder gaat, en vertalen naar een advies.

Een systeem dat aan de GACS-eisen voldoet zit ergens rond laag drie. Dat is precies wat de wet vraagt, en het legt het werk vanaf daar bij de beheerder neer.

Het gat dat overblijft

Wat er ontstaat is een gebouw dat u dagelijks vertelt dat er iets afwijkt, zonder te zeggen wat u eraan moet doen.

Dat is voor een beheerder met vijfenveertig gebouwen en te weinig mensen geen vooruitgang maar extra werk. Wij zien dan ook regelmatig dat systemen na een half jaar niet meer worden bekeken. Niet omdat ze niet werken, maar omdat er niemand is die tijd heeft om uit een dashboard een werkopdracht af te leiden.

De vraag die daarmee onbeantwoord blijft is heel praktisch. Wat moet de monteur maandag doen, bij welke installatie, in welk gebouw, en wat levert dat op?

Waarom bijna niemand die stap zet

Er is een goede reden dat het gat er is: die laatste stap is het moeilijkst.

Een afwijking detecteren is rekenwerk. Beoordelen of hij ertoe doet en vertalen naar een handeling vraagt kennis van installaties, van hoe een luchtbehandelingskast zich gedraagt, van wat een setpoint doet, en van wat een installateur nodig heeft om iets te kunnen oppakken.

Die kennis zit bij installateurs en adviseurs, en die bouwen geen software. De software wordt gebouwd door partijen die goed zijn in data. De combinatie is zeldzaam, en dat verklaart waarom het gat er nog is.

Wat u kunt vragen

Als u een voorstel voor monitoring beoordeelt, is dit de vraag die het onderscheid maakt: bij welke stap houdt dit op?

Concreet:

• Krijg ik een dashboard, of krijg ik een melding?
• Wordt er beoordeeld of een afwijking urgent is, of krijg ik alles?
• Staat er in de melding wat er moet gebeuren, of alleen dat er iets is?
• Kan een installateur er direct mee aan de slag, of moet iemand het eerst vertalen?
• Wat gebeurt er als niemand er zes weken naar kijkt?

Op die laatste vraag is maar één goed antwoord: dan gebeurt er nog steeds iets.

Eerlijk over onze eigen positie

Wij zitten in dat gat en dat is onze reden van bestaan. Wij zijn ook niet klaar: de zesde laag, echt voorspellen wanneer iets uitvalt, vraagt jaren aan data waarin storingen zitten, en die dataset bouwen wij nog op.

Wat wij vandaag doen is meten, vergelijken met wat verwacht mag worden, beoordelen wat ertoe doet en dat vertalen naar een advies dat iemand kan oppakken. Dat is minder dan de markt soms belooft en meer dan een dashboard.