Van CBC naar CSC: welk flexibel contract past bij uw gebouw?

Er is veel geschreven over netcongestie en veel over batterijen. Over de contractvormen ertussenin bijna niets, terwijl die voor de meeste gebouweigenaren de eerste stap zijn.

Wat er te kiezen valt

Capaciteitssturingscontract (CSC). Sinds mei 2026 de opvolger van het capaciteitsbeperkingscontract. Het oude CBC kon alleen naar beneden sturen; het CSC kan ook vragen om méér te verbruiken, bijvoorbeeld op momenten met veel zon of wind. U krijgt korting in ruil voor de afspraak dat u op verzoek meebeweegt.

Tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR). Bij TenneT op hoogspanning. U levert tot vijftien procent flexibiliteit en krijgt daar korting voor.

Blokstroom of tijdsblok-transportrecht. Voor laag- en middenspanning. U krijgt capaciteit in bepaalde tijdvakken, buiten de drukste uren.

Groepsvarianten. Meerdere partijen op hetzelfde netdeel die samen flexibiliteit leveren. Interessant bij een campus of een bedrijventerrein.

De markt beweegt zichtbaar

18 naar 243

liep het aantal capaciteitsbeperkingscontracten op in één jaar; blokstroomcontracten gingen van 41 naar 142

Dat zijn nog kleine aantallen op een wachtlijst van vijftienduizend, maar de groeirichting is duidelijk. Bovendien maakte de ACM in juni 2026 bindende afspraken met de netbeheerders dat zij deze contracten actief moeten aanbieden, met een kwartaaldashboard om de voortgang te volgen. Wie ernaar vraagt, hoort dus niet meer dat het niet kan.

De vraag die u eerst moet beantwoorden

Alle contractvormen draaien om één ding: hoeveel vermogen kunt u hoe lang verschuiven, en op welke momenten?

Dat is geen gevoelskwestie. Een zorginstelling die 24 uur per dag bewoond is heeft een ander profiel dan een kantoor dat om zes uur leegloopt, en een school met zomervakantie weer een ander. Maar binnen elk van die profielen zit meer ruimte dan de meeste beheerders denken.

Praktische voorbeelden van wat verschuifbaar blijkt:

• opstartmomenten van luchtbehandeling, die vaak vroeger staan dan nodig
• naverwarming en buffervaten, die uren van tevoren kunnen laden
• laadinfrastructuur, waar bijna altijd rek zit in het laadmoment
• koeling van serverruimten, binnen een bandbreedte van een paar graden
• warmtapwaterbereiding, die zich naar de nacht laat verplaatsen

En wat meestal niet verschuifbaar is: verlichting, medische apparatuur, keukens tijdens maaltijdmomenten en installaties waar comfort direct aan hangt.

Waarom u dit moet meten en niet schatten

Een flexibel contract levert korting op en het legt u een verplichting op. Als u de flexibiliteit niet kunt leveren op het moment dat erom gevraagd wordt, staat daar een boete of een terugvordering tegenover.

Uw werkelijke flexibiliteit blijkt uit kwartierdata over een langere periode: wanneer valt uw piek, waaruit is die opgebouwd, en welk deel daarvan hangt aan iets dat kan wachten? Zonder die analyse tekent u voor iets waarvan u niet weet of u het waarmaakt.

Ook zonder congestie de moeite waard

De netcomponent van uw energierekening is capaciteitsgebonden. U betaalt voor de hoogste piek, niet voor het totale verbruik. En die tarieven stijgen: in 2026 gemiddeld ruim drie procent, bij sommige netbeheerders fors meer voor grootverbruik en gas.

Piekreductie verlaagt dus uw kosten ongeacht of er in uw gebied congestie is. Dat is een reden om ermee te beginnen die los staat van de wachtlijst.

Wat er nog niet duidelijk is

Er zijn geen publieke cijfers over hoeveel zakelijke afnemers inmiddels een flexibel of dynamisch contract hebben. De cijfers die u tegenkomt over dynamische contracten gaan vrijwel altijd over huishoudens. Wees dus voorzichtig met claims over hoe ver de markt is; die zijn meestal geëxtrapoleerd zonder onderbouwing.